Αυτές τις μέρες, ο υπουργός Επικρατείας κ. Χάρης Παμπούκης πάει στο Κατάρ για να βρει 5-7 δις ευρώ για την αξιοποίηση του Ελληνικού, μετά και την επίσημη ένταξη του πρότζεκτ στη διαδικασία του fast track.
Έμαθα για το εγχείρημα από την εκπομπή Νέοι Φάκελοι και την συνέντευξη του υπουργού στον Αλέξη Παπαχελά. Εκεί άκουσα πρώτη φορά ότι υπάρχουν ήδη κάποια σχέδια του ισπανού πολεοδόμου Josep Acebillo, που ποτέ δεν είχα δει. Κάποιες φωτογραφίες εμφανίστηκαν σε δημοσίευμα του Real.gr μια εβδομάδα μετά.

Όλοι γνωρίζουμε ότι η έκταση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού είναι το μεγαλύτερο development project της χώρας και πιθανότατα ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, με προφανείς αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές διαστάσεις. Θα περίμενε κανείς ότι η σημαντικότητα του έργου στην εποχή της ανοιχτής και συμμετοχικής διακυβέρνησης θα προκαλούσε την ανάγκη για ένα ανοιχτό διάλογο με όλους τους πολίτες (και όχι μόνο με τους γνωστούς “φορείς”) οι οποίοι στο κάτω-κάτω είναι αυτοί που θα ζήσουν με το έργο αυτό μέχρι η μελλοντική αρχαιολογική σκαπάνη να το ξεθάψει μερικούς αιώνες αργότερα.

Είναι πολύ της μόδας να μιλάμε για τη δύναμη των social media και του διαδικτύου, αλλά εκεί που πραγματικά ο δημόσιος διάλογος μπορεί να κάνει τη διαφορά, το πράγμα έρχεται να μας θυμίσει ότι τα εργαλεία από μόνα τους δεν κάνουν τον παπά. Η χρήση του internet για την συμμετοχή των πολιτών (e-participation) σε θέματα σχεδιασμού πόλεων δεν είναι ακριβώς νέα ιστορία. Αντίθετα αποτελεί μια από τις γοητευτικότερες και πιο σύνθετες διαδικασίες, οργανωτικά και μεθοδολογικά. Μερικά παραδείγματα από πολλα που θα μπορούσε κάποιος να καταγράψει.

Αμβούργο, Γερμανία

Η πόλη του Αμβούργου έχει υλοποιήσει αρκετά διαφορετικά προτζεκτ. Στο Domplatz, από τον μεσαίωνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα που κατεδαφίστηκε, ήταν ένας καθεδρικός ναός που ήταν η καρδιά της ιστορικής πόλης. Ένα σχολείο που χτίστηκε στη θέση του καταστράφηκε κι αυτό στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο και έκτοτε ήταν μία αχρηστη περιοχή που καμιά φορά λοιτουργούσε σαν παρκινγκ. ‘Ενας αρχιτεκτονικός διαγωνισμός το 2005 δεν προχώρησε λόγω έλλειψης στήριξης από την τοπική κοινότητα και τότε προτάθηκε η διενέργεια δημόσιου διαλόγου μέσω διαδικτύου. Οι πολίτες μπορούσαν να δουν και να συζητήσουν εναλλακτικά concepts (57),  ιδέες, σχέδια (51) και προτάσεις (1.000 αρθρα), με αποτέλεσμα την αναζωοπύρωση του ενδιαφέροντος για το έργο και την υιοθέτηση μία πιο ήπιας “πρασινης” λύσης στο τέλος.

Δεύτερη περίπτωση ήταν η συζήτηση γύρω από πρόταση γνωστού αρχιτέκτονα για την δημιουργία μίας υπερσύγχρονης διώροφης γέφυρας πάνω από τον ποταμό ‘Ελβα, όπου θα υπήρχαν κτίρια από πάνω και ένας δρόμος από κάτω.  Στη διαδικτυακή συζήτηση πήραν μέρος υπάλληλοι του δήμου, αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες, κάτοικοι της περιοχής, φοιτητές κλπ. Το έργο δεν προχώρησε λόγω αντιρρήσεων για την φυσιογνωμία της πόλης.

Τρίτη περίπτωση, η συζήτηση γύρω από 4 εναλλακτικά σενάρια για την αξιοποίηση των κτιρίων του Πανεπιστημίου,  με αντίστοιχα σημαντική συμμετοχή χρηστών και τελική επιλογή της μίας από τις προτεινόμενες λύσεις.  Διαβάστε εδώ περισσότερα για αυτές τις περιπτώσεις.

Στην Γερμανία έχουν γίνει και άλλα σχετικά προτζεκτ, όπως στο Βερολίνο  για τον επανασχεδιασμό της περιοχής Gleisdreieck, ή για την διαμόρφωση ενός μνημείου για το τείχος του Βερολίνου στην Bernauerstrasse, στην πόλη της Δρέσδης για αντίστοιχα θέματα σχεδιασμού, κ.α.
Σε πολλές πόλεις σε όλο τον κόσμο διεξάγονται βέβαια και συμμετοχικοί διάλογοι γύρω από τον δημοτικό προυπολογισμό (participatory budgeting), που είναι μία άλλη ιστορία, πολύ “προχωρημένη” για τα δικά μας δεδομένα.

Νέα Υόρκη, Η.Π.Α.

Σε ένα ιστορικό project με την επωνυμία “Listening to the City” που οργάνωσε η εξαιρετική America Speaks το 2002, μία συμμαχία απο 85 ΜΚΟ, εταιρίες, εκπαιδευτικά ιδρύματα κλπ, συγκέντρωσε 4.300 ανθρώπους σε ένα συνεδριακό κέντρο για να συζητήσουν την αξιοποίηση της ευρύτερης περιοχής του World Trade Center και τη δημιουργία ενός μόνιμου μνημείου για τα θύματα της 9/11.  Αφετηρία για την συζήτηση ήταν 6 προτάσεις που παρουσιάστηκαν, πεισσότερο σαν concepts και λιγότερο σαν τελικές αρχιτεκτονικές λύσεις. Με  άψογη μεθοδολογία διαλόγου και υποστήριξη από σύγχρονα τεχνικά μέσα συντονίστηκαν οι συζητήσεις όλων αυτών των ανθρώπων (παράλληλα στρογγυλά τραπέζια 10-12 ατόμων με συντονιστή το καθένα, remote voting κλπ), ενώ παράλληλα οργανώθηκε και αμιγώς online διάλογος με άλλα 800 άτομα, σε μια ενδιαφέρουσα πιλοτική προσομείωση του φυσικού διαλόγου (moderated virtual round tables) σε μία περίοδο δύο εβδομάδων. Το τελικό ρεπόρτ για το προτζεκτ εδώ.

Βεβαίως, πέρα από όλα αυτά τα ωραία που γίνονται με πρωτοβουλία είτε των τοπικών αρχών είτε της κοινωνίας πολιτών, θα μπορούσε κάποιος να θυμίσει ότι η Ελλάδα (και σαν μέλος της Ε.Ε.) υποχρεούται να εφαρμόζει το Aarhus Convention,  τη διεθνή συνθήκη που προβλέπει μεταξύ άλλων την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στην πληροφορία που έχει σχέση με έργα που έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αλλά και κατοχυρώνει το δικαίωμα της συμμετοχής του πολίτη σε σχετικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, με σαφείς νομικές επιπτώσεις σε περίπτωση που αυτά δεν τηρούνται (επίσης εδώ και εδώ).

Εμείς όμως, ψάχνουμε με το τουφέκι να βρούμε καμιά φωτογραφία του μελλοντικού Ελληνικού, λες και ο επενδυτής από το Κατάρ (λέγε με “θείος από την Αμερική”) είναι πιο σημαντικός από τον Αθηναίο πολίτη που θα “λουστεί” τις επιλογές του κ. Acebillo.

Fast track – Slow democracy….C’est la vie.

Filed under: Στα Ελληνικά Tagged: aarhus, acebillo, e-participation, ελληνικό, ηλεκτρονική συμμετοχή

The World Bank is -for some- an unlikely institution to be related with the open data philosophy, but this is what they have done since April 2010. They have released development related datasets (and two APIs) in their website, allowing everyone to download, analyze and reuse over 2000 indicators. The initiative has been so successful , that the Bank is now recruiting an Open Data Evangelist.

The 107 submitted projects from 36 countries (30 from Africa) are grouped around desktop, mobile, web and SMS apps. Some of them use the datasets to create insightful visualizations, others are content related or support advocacy, while some attempt to solve specific problems mainly in the developing world.

• There is one SMS app which facilitates access to World Bank by people who have no other way to communicate than an ordinary mobile phone (the almost default way for developing countries which suffer from lack of adequate internet access infrastructure)
• There are 7 mobile apps like, for example, Contrib8 which  enables citizens to contribute financially to NGOs that support the fulfillment of the Millennium Development Goals.
• 19 desktop and 80 web apps complete the submitted projects

A committee which includes Craig Newmark (Craigslist), Ory Okolloh (Ushahidi) and Kannan Pashupathy (Google) will decide on the rest of the winners.

Apart from the obvious showcase of what these kinds of competitions can offer in terms of attracting engineering talent and fostering true innovation, one other thing that I found interesting is that the Bank is using the ChallengePost platform which is a marketplace for challenges.

ChallengePost allows you to find, solve or post challenges on their platform, individually or as an organization. There is also a more “loose” way to advocate for an issue by posting a “wish” which does not involve any kind of judge or rules process. The platform joins quite a formidable array of platforms with similar aims but differing mechanics and functionalities (more on this in a future post).
I think the World Bank is commendable in using a platform like that, instead of opting for yet another solution developed from scratch, for which obviously there would be no lack of resources. This is a lesson for many similar institutions and especially governmental ones which do not seem to exploit adequately existing solutions and platforms.

Filed under: In English Tagged: applications, apps for development, challenges, innovation, open data, world bank

The World Bank is -for some- an unlikely institution to be related with the open data philosophy, but this is what they have done since April 2010. They have released development related datasets (and two APIs) in their website, allowing everyone to download, analyze and reuse over 2000 indicators. The initiative has been so successful , that the Bank is now recruiting an Open Data Evangelist.

The 107 submitted projects from 36 countries (30 from Africa) are grouped around desktop, mobile, web and SMS apps. Some of them use the datasets to create insightful visualizations, others are content related or support advocacy, while some attempt to solve specific problems mainly in the developing world.

• There is one SMS app which facilitates access to World Bank by people who have no other way to communicate than an ordinary mobile phone (the almost default way for developing countries which suffer from lack of adequate internet access infrastructure)
• There are 7 mobile apps like, for example, Contrib8 which  enables citizens to contribute financially to NGOs that support the fulfillment of the Millennium Development Goals.
• 19 desktop and 80 web apps complete the submitted projects

A committee which includes Craig Newmark (Craigslist), Ory Okolloh (Ushahidi) and Kannan Pashupathy (Google) will decide on the rest of the winners.

Apart from the obvious showcase of what these kinds of competitions can offer in terms of attracting engineering talent and fostering true innovation, one other thing that I found interesting is that the Bank is using the ChallengePost platform which is a marketplace for challenges.

ChallengePost allows you to find, solve or post challenges on their platform, individually or as an organization. There is also a more “loose” way to advocate for an issue by posting a “wish” which does not involve any kind of judge or rules process. The platform joins quite a formidable array of platforms with similar aims but differing mechanics and functionalities (more on this in a future post).
I think the World Bank is commendable in using a platform like that, instead of opting for yet another solution developed from scratch, for which obviously there would be no lack of resources. This is a lesson for many similar institutions and especially governmental ones which do not seem to exploit adequately existing solutions and platforms.

Filed under: In English Tagged: applications, apps for development, challenges, innovation, open data, world bank

Ένα χρόνο και κάτι μετά από αυτά που έγραφα στις περασμένες ευρωεκλογές περί αποχής, το θέμα ήρθε πάλι στην επικαιρότητα. Είναι θλιβερό όμως, ιδιαίτερα κάτω από αυτές τις νέες και εξαιρετικές συνθήκες, να απαξίωνεται και πάλι το 1/3 των ελλήνων ψηφοφόρων, με τρόπο μυωπικό και τελικά επικίνδυνο.

Οι “καλοί” και οι “κακοί” λοιπόν. Εκ περιτροπής όμως.
Ο ίδιος ανθρωπος μόλις 1 χρόνο πριν, όταν ψήφιζε στις βουλευτικές εκλογές ήταν πολιτικοποιημένος και δημοκράτης. Ηταν ο  καλός”.
Ο ίδιος άνθρωπος, μόλις ένα χρονο μετά είναι “μουγγός”, αδιάφορος, σχεδόν μίασμα, που του αξίζει να απομονωθεί. Είναι ο “κακός”.

Μόνο που δεν είναι ένας και δύο. Ειναι 1,65 εκ άνθρωποι που ψήφισαν ΝΔ ή ΠΑΣΟΚ το 2009, κάπου 2,5 εκ άνθρωποι συνολικά. Είναι όμως και ένα πσοσοστό από 5,5% έως 9,1% (δημοτικές και περιφερειακές αντίστοιχα) που ψήφισαν άκυρο/λευκό, όταν συνήθως το ποσοστό αυτό είναι κάπου 2,5%.

Σκεφτείτε: Κάποιοι ξύπνησαν το πρωί, ντύθηκαν, μπήκαν στο αυτοκίνητο, στήθηκαν στο εκλογικό κέντρο…για να ρίξουν λευκό. Ούτε βαρέθηκαν, ούτε πήγανε στην καφετέρια. Δεν τους “μετράμε” όμως. Δεν μας ενδιαφέρει καθόλου τι σκέφτονται. Άλλωστε αυτοί δεν επηρεάζουν την “καρέκλα” του επόμενου δημάρχου, υπουργού ή γενικού γραμματέα.

Ενώ κάποιος άλλος, έχει το ψηφοδέλτιο στην τσέπη, έτοιμο, σταυρωμένο και το ρίχνει “μονοκούκι”, χωρίς να έχει σκεφτεί δεύτερη φορά ποιόν και τι ψηφίζει, μόνο και μόνο γιατι “έτσι ψηφίζουμε πάντα στην οικογένεια”, γιατί ο δήμαρχος θα μου δώσει άδεια τραπεζοκαθισμάτων, γιατί παίζουμε μαζί μπιρίμπα κλπ. Αυτός λοιπόν, που στην ουσία περιφέρει το ύψιστο δημοκρατικό του δικαίωμα σαν κουρελόχαρτο, είναι ο “πολιτικοποιημένος”, ο συνειδητός πολίτης, είναι ο “καλός” της ιστορίας.  Χαρισμά σας.

Θα πρέπει να μας ανησυχήσει η στάση όλων αυτών που μεσα στην επικίνδυνη αφέλεια τους διακινδυνεύουν αψήφιστα να διχάσουν τον ελληνικό λαό στα δύο. Η αποχή όμως δεν επιδέχεται εύκολη προπαγάνδα. Το Συμβούλιο της Ευρώπης μεταξύ πολλών άλλων, ασχολείται πολύ καιρό με το φαινόμενο με την σοβαρότητα που αρμόζει ευτυχώς. Αλλά και για όλους εμάς που χρόνια ασχολούμαστε με την ηλεκτρονική δημοκρατία, ένα ήταν πάντα το ερώτημα. Εάν και πως  το διαδίκτυο μπορεί να συμβάλλει στην “ολοήμερη δημοκρατία”,  με ουσιαστική συμμετοχή του πολίτη, σε αντίθεση με τη στιγμιαία δημοκρατία της κάλπης (που είδαμε που μας έφτασε). Κι ας αφήσουμε τις λαικίστικες αναφορές στον “ιδιώτη” της αρχαίας Αθηναικής δημοκρατίας, γιατί τότε αυτό ακριβώς ήταν το νόημα:  Η  δημοκρατία της συνεχούς συμμετοχής και καθημερινής τριβής με τα κοινά. Όχι το 1′ της ψηφοφορίας κάθε 5 χρόνια που σήμερα πρεσβεύουμε.

Όμως. Και υπάρχει ένα μεγάλο όμως.

Σε αυτές τις εκλογές υπάρχουν δύο άνθρωποι πολύ άτυχοι.  Ο Γιώργος Καμίνης και ο Γιάννης Μπουτάρης.
Δύο άνθρωποι από αυτούς που  πάντα θέλαμε, από αυτούς που πάντα έλεγες οτι είχε ανάγκη η ελληνική πολιτική σκηνή,  ελπίζοντας ότι τα πράγματα μπορεί να ήταν αλλιώς αν ήταν στα πράγματα. Δεν είναι καθόλου λεπτομέρεια να είσαι Συνήγορος του Πολίτη, ένας θεσμός από τους λίγους που στην Ελλάδα έχουν υπηρετηθεί επάξια, από τον Νικηφόρο Διαμαντούρο μέχρι τον Γιώργο Καμίνη.

Είναι άτυχοι γιατί τους “έκατσε” να κατεβαίνουν σε μια στιγμή εκλογικά πιο ακατάλληλη από ποτέ, που ο κόσμος κουρασμένος, συγχυσμένος  και φοβισμένος μαζί (κακό κοκτέιλ), θέλει να τιμωρήσει και θέλει να “φύγει” με όλους τους πιθανούς τρόπους, φυσικούς, ψυχικούς και νοητικούς.

Σε όλους αυτούς που σκέφτονται αν θα ψηφίσουν την ερχόμενη Κυριακή αυτό έχω να πω: Αυτοί οι δύο άνθρωποι μέχρι στιγμής έχουν όλες τις προυποθέσεις να αποδειχτούν οι “καλοί” της ιστορίας.  Αν δεν τους ψηφίσουμε δεν τιμωρούμε αυτούς. Επιβραβεύουμε τους “άλλους”, αυτούς που έπρεπε να τιμωρήσουμε εξ’αρχής. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρος αν αυτό θα μας κάνει να νιώθουμε “καλοί” την επόμενη ημέρα.

Filed under: Στα Ελληνικά Tagged: αποχη, εκλογες 2010, καλλικρατης, καμινης, μπουταρης

On Thursday 23rd September , the PEP-NET Summit will take place in Hamburg, Germany. PEP-NET, mostly known for its excellent blog on e-democracy, is of course the European network of experts and practitioners in e-participation, supported by the European Commission.

I am honoured to hold one of the four presentation corners that will take place during the summit, under the theme: “Greece: OpenGov@times of crisis”.

As everyone knows, Greece is currently in the middle of a grave economic crisis. What is probably less well known is that we approach the first anniversary of a new effort being made towards open government, promoted as being pivotal towards wider reforms that are being introduced.
Since it is difficult for non-native speakers to follow these efforts, I will briefly present the projects under way, but more importantly, will attempt to assess them and stir a discussion on if, how and to what extent open government & e-participation can be valuable allies in engaging the healthy and productive sectors of society under such extraordinary conditions.

What I find truly symbolic is that the PEP-NET Summit will take place in Dialog im Dunkeln (Dialogue in the Dark), an exciting venue which exhibits a role-reversal experience of everyday situations, led by blind people. This certainly gets you thinking on hints and parallels with the state of things in Open Government today.

So, I am sure we will have some really good discussions in Hamburg this week!

The hashtag for the event will be #pepsum.

Credits: Many thanks to e-trikala for making possible my presence in this event. Photo by Daniel Rose.

Filed under: In English Tagged: e-democracy, e-participation, egov, gov20, ανοιχτη διακυβερνηση, ηλεκτρονικη δημοκρατια, ηλεκτρονικη διακυβερνηση, opengov, opengov.gr, pep-net, pepnet summit, pepsum